Ademhalingsbescherming

slide-ademhalingsbescherming

Ademhalingsbescherming

Bescherming van de ademhalingswegen vormt een absolute noodzaak voor de gezondheid van het personeel. Op de werkplek kan de lucht verontreinigd zijn door de aanwezigheid van stofdeeltjes, rook, nevel, gassen en/ of dampen.

Preventieve maatregelen dienen als eerste te worden geno­men.
Hierbij valt bijvoorbeeld te denken aan:
– het vrijkomen van gevaarlijke stoffen voorkomen;
– afzuiging van gevaarlijke stoffen bewerkstelligen.

Het zuurstofpercentage in de lucht bedraagt normaal 20,9%. Indien op de werkplek het zuurstofper­centage lager is dan 19,5% moet bescherming worden ingezet die onafhankelijk van de omgevings­lucht werkt; bijvoorbeeld persluchttoestellen.

MAC-waarde
MAC staat voor: Maximaal Aanvaarde Concentratie.
De MAC-waarden worden gepubliceerd in de Nationale MAC-lijst. Op deze lijst zijn diverse stoffen terug te vinden met een vermelding van de maximaal aanvaarde concentratie van die stof. Bij over­schrijding van deze waarde op de werkplek dient men ademhalingsbeschermingsmiddelen te gebruiken. Ook bij lagere concentraties is het dragen van ademhalingsbescherming aan te bevelen.

MAC-waarden worden uitgedrukt in:
– ppm : parts per million = aantal deeltjes verontreiniging per miljoen deeltjes lucht.
– mg/m³ : milligrammen per kubieke meter.
– v/m³ : vezels per kubieke meter.

Meer informatie


Voorkomende afkortingen van de MAC-waarden zijn:
MAC-TGG:
Hieronder verstaat men de tijdgewogen gemiddelde maximaal aanvaarde concentratie bij een blootstelling tot 8 uur per dag en niet meer dan 40 uur per week.

MAC-C:
Hieronder verstaat men de absolute concentratie waar men aan mag worden blootgesteld. Een dergelijke aanduiding wordt toegepast bij die stoffen, waarvan een snel optredende toxische werking wordt verwacht.

Wetgeving en richtlijnen
De toepassing van ademhalingsbescherming dient te worden bepaald aan de hand van de risico-inventarisatie en evaluatie.

Normen
Onderstaand enkele normen die van toepassing zijn op ademhalingsbescherming:
Bescherming tegen stof, nevel en/of rook:
NEN-EN 149:2001 Ademhalingsbescherming; norm voor filterende gelaatsstukken.

Na de publicatie van de NEN-EN 149:2001, (heeft de bestaande norm NEN-EN 149:1991 vervangen) is er geen onderverdeling meer tussen “solids only” en “solids and liquids”.

Bescherming tegen gassen en dampen:
NEN-EN 141 Ademhalingsbeschermingsmiddelen; gasfilters en combinatiefilters
NEN-EN 136 Ademhalingsbeschermingsmiddelen; volgelaatmaskers.
NEN-EN 143 Ademhalingsbeschermingsmiddelen; deeltjesfilters.

Keuze en toepassingsgebieden
Bescherming tegen stof, nevel en/of rook:
Deeltjesfilters (stof, rook en nevels) worden in drie niveaus aangegeven, te weten:

P1 filters: inzetbaar tegen onschadelijk fijnstof (MAC-waarde van > 10 mg/m³), 4x de MAC-waarde

P2 filters: inzetbaar tegen schadelijk fijnstof (MAC-waarde van 0,1 – 10 mg/m³), 10x de MAC-waarde

P3 filters: inzetbaar tegen giftig fijnstof (MAC-waarde van < 0,1 mg/m³), 50x de MAC-waarde

Stofdeeltjes kunnen zowel bestaan uit vaste als vloeibare deeltjes

Bescherming tegen gassen en dampen:
Gas- en dampfilters bevatten geen deeltjesfilter, maar een actiefkoolfilter. De actiefkoolfilters wor­den gekeurd volgens EN 371/EN 372/EN 141/EN 405 en dienen voorzien te zijn van een CE-merk.

De verschillende actiefkoolfilters hebben een letter-, cijfer- en kleuraanduiding:
– A organische dampen, kookpunt > 65 °C bruin
– AX organische dampen, kookpunt < 65 °C bruin
– B anorganische gassen en dampen grijs
– E zwaveldioxide en overige zure gassen geel
– K ammoniak groen

Filters
Combinatiefilters bevatten alle kleuren van de aanwezige aparte filters. Deze mogen nooit in wisse­lende werkomgevingen worden gebruikt en niet hergebruikt worden in verband met gevaar voor mogelijke chemische reacties.

Naast deze filters kennen we ook nog een aantal speciale filters:
– NO nitreuze dampen blauw
– CO koolmonoxide zwart
– Hg kwikdampen rood
– Re reactor-filter oranje
– SX overige speciale filters violet

Een goedgekeurd filter is voorzien van een uiterste gebruiksdatum. Over het algemeen ligt deze datum afhankelijk van het type filter op 3 tot 5 jaar na aankoop. Na verwijdering van de verpakking is de opslagtijd maximaal 6 maanden. Geur en smaak geven aan dat een filter is verzadigd. De gebruikstijd is sterk afhankelijk van de hoeveelheid en het soort gas/damp, de temperatuur en het ademvolume van de gebruiker. Keuze en toepassingsgebieden:

Juiste keuze van ademhalingsbescherming
Om tot een juiste keuze van ademhalingsbeschermingsmiddelen te komen dient een antwoord op de onderstaande vragen gevonden te worden:
1. Bedraagt de hoeveelheid zuurstof in de lucht minimaal 19,5%?
– Is het antwoord “nee” dan moet men adembescherming die onafhankelijk van de omgevings­lucht is gebruiken, zoals bijvoorbeeld persluchtmaskers.
– Is het antwoord “ja”, ga door naar vraag 2.

2. Van welke soort verontreiniging is er sprake?
– Is het antwoord “stofdeeltjes, nevel en/ of rook”, ga door naar vraag 3.
– Is het antwoord “gassen en/ of dampen”, ga dan door naar vraag 4.

3. Wat is de MAC- waarde van de verontreiniging?
a. > 10 mg/m³ kies een P1 masker/ filter (tot max. 4x MAC)
b. van 0,1 – 10 mg/m³ kies een P2 masker/ filter (tot max. 10x MAC)
c. < 0,1 mg/m³ kies een P3 masker/ filter (tot max. 50x MAC)

4. Tegen welke gassen en/ of dampen moet het masker/ filter bescherming bieden?
a. organische dampen, kookpunt > 65 °C kies een A- filter, bruin
b. organische dampen, kookpunt < 65 °C kies een AX- filter, bruin
c. anorganische gassen en dampen kies een B- filter, grijs
d. zwaveldioxide en overige zure gassen kies een E- filter, geel
e. ammoniak kies een K- filter, groen

Mogelijke combinatiefilters zijn: AB- filter, ABEK- filter, AE- filter en ABE- filter.
f. nitreuze dampen kies een NO- filter, blauw
g. koolmonoxide kies een CO- filter, zwart
h. kwikdampen kies een Hg- filter, rood
i. reactor- filter kies een Re- filter, oranje
j. overige speciale filters SX- filter, violet

De meest voorkomende omgevingsafhankelijke systemen zijn:
– onderhoudsvrije filters, bedekken mond, neus en kin en hebben een hoge acceptatie bij de gebruiker
– halfgelaatsmaskers, bedekken mond, neus en kin en verkrijgbaar in uitvoeringen met 1 of 2 filters
– volgelaatsmaskers (o.a. stofmaskers), bedekken mond, neus, kin en gezicht. Dit masker beschermt ook de ogen en heeft de beste aansluiting op het gezicht. Alle mogelijke filters kunnen met dit masker worden gecombineerd.